Niet de vlucht, maar het verblijf bepaalt de religieuze identiteit van vluchtelingen en migranten

30-06-2021

15.45

Online

Gereformeerde migranten

P.E.B. Gorter

prof.dr. M.G.K. van Veen, dr. J.A. Spohnholz

Faculteit Religie en Theologie

Theologie

Promotie

naar religieuze vluchtelingen bestaat een sterke tendens om te analyseren welke invloed een vlucht heeft gehad op het geloof van mensen. Uit het promotieonderzoek van Peter Gorter blijkt dat niet de vlucht of de migratie, maar de alledaagse omstandigheden in belangrijke mate de religieuze identiteit van Nederlandse gereformeerde migrantengemeenten bepaalden.

De religieuze identiteit van vluchtelingen en migranten
Gorter: “Mijn onderzoek richt zich op de Nederlandse gereformeerde migranten en vluchtelingen die zich vestigden in de grote rijkssteden Frankfurt am Main, Aken en Keulen en bestudeert de religieuze identiteit van de door hen gevormde migrantengemeenten.” In de geschiedschrijving komt het beeld naar voren dat de vlucht en een gedwongen verblijf in een vreemde omgeving kon leiden tot een geheel eigen theologie of zelfs een radicalere vorm van geloof. De Nederlandse gereformeerde migranten worden neergezet als onvervalste calvinisten, die een strenge kerkelijke tucht hanteerden en leefden vanuit het idee uitverkoren te zijn.

Gereformeerden zijn geen calvinisten
Naar Gorters idee kun je de gereformeerde migranten in de rijkssteden Keulen, Aken en Frankfurt niet omschrijven als stoere calvinisten, die probeerden de leer en ethiek van Calvijn overal te verbreiden. Om in de rijkssteden te kunnen blijven wonen en werken, waren de gereformeerde migranten genoodzaakt om zich op het gebied van kerkorganisatie, tucht en rituelen aan te passen aan de lokale omstandigheden. Bovendien blijkt uit zijn analyse dat ze in staat waren ook op religieus gebied compromissen te sluiten. Dat staat haaks op het gangbare beeld dat deze vluchtelingen schetst als ultra-calvinisten.

Livestream: https://www.youtube.com/channel/UCnN8TaVYe83472ewz9CH9HA